รู้จักกับอุปกรณ์ทดสอบเซอร์โวกันเถอะ

ในการเล่นเครื่องบินวิทยุบังคับ บ่อยๆ ครั้งที่ต้องทำการทดสอบอุปกรณ์ที่ใช้งาน และที่ต้องทดสอบบ่อยๆ ตัวหนึ่ง คือ เซอร์โวนั้นเอง จนถึงกับมีการทำอุปกรณ์เพื่อทดสอบออกมาจำหน่ายโดยเฉพาะ

อุปกรณ์ทดสอบเซอร์โวนั้น มีตั้งแต่แบบทำงานง่ายๆ คือ มีตัวหมุนหรือโวลุ่ม เมื่อหมุนหรือบิดไปมา จะทำการส่งสัญญาณให้กับเซอร์โวให้หมุนไปมาด้วย ไปจนถึงแบบที่เป็นไมโครคอนโทรเลอร์ ซึ่งสามารถทำการทดสอบได้หลายๆ รูปแบบ

มารู้จักกับอุปกรณ์ทดสอบเซอร์โวกัน หลายๆ ท่านคงทราบว่า เซอร์โวหรืออุปกรณ์ที่นำมาต่อกับภาครับ จะทำงานโดยรับสัญญาณเป็นพัลส์ที่มีความกว้างอยู่ระหว่าง 1.0-2.0 msec ซึ่งหากส่งสัญญาณความกว้างที่ 1.0 msec ให้กับเซอร์โว เซอร์โวจะหมุนไปสุดด้านหนึ่ง หรือหากเป็นสปีดมักจะเป็นจุดเริ่มต้นทำงาน และหากส่งสัญญาณที่มีความกว้าง 1.5 msec จะเป็นจุดกึ่งกลางของเซอร์โว สุดท้ายหากส่งสัญญาณที่กว้างถึง 2.0 msec จะทำให้เซอร์โวหมุนไปสุดอีกด้านหนึ่ง หรือหากเป็นสปีด จะเป็นการเร่งสุด 100% นั้นเอง ตัวทดสอบเซอร์โว จะทำงานโดยหลักการนี้ คือ เมื่อเริ่มหมุนโวลุ่ม จากด้านหนึ่ง สมมุติให้เป็นด้านต่ำสุด ตัวทดสอบจะทำการส่งสัญญาณที่ความกว้าง 1.0 msec ออกมาเป็นระยะๆ และเมื่อหมุนโวลุ่มไปอีก ความกว้างของสัญญาณจะค่อยๆ กว้างขึ้นเรื่อยๆ ตามองศาที่หมุนโวลุ่ม จนไปสุดที่ 2.0 msec จะเห็นได้ว่าสัญญาณที่ใช้นั้น เป็นสัญญาณมาตรฐาน และเหมือนๆ กันในทุกช่องสัญญาณ นั้นคือ เราสามารถใช้ตัวทดสอบเซอร์โว สำหรับทดสอบอุปกรณ์อื่นๆ ที่ต่อกับภาครับได้เช่นกัน เช่น สามารถทดสอบการทำงานของสปีดได้ด้วย เป็นต้น

ในการทดสอบเซอร์โวนั้น จะต้องมีแหล่งจ่ายไฟให้กับตัวทดสอบและเซอร์โวด้วย ดังนั้นจึงมักจะเห็นว่าตัวทดสอบเซอร์โว จะมีจุดต่อสำหรับแบตเตอร์รี่ด้วย โดยตัวทดสอบต้องการแหล่งจ่ายไฟเหมือนกับภาครับ คือ อยู่ในช่วง 4.8-5.0v นั้นเอง สรุปว่าหากต้องการทดสอบเซอร์โว ให้เตรียมแหล่งจ่ายไฟให้กับตัวทดสอบด้วย หากเป็นผู้ที่เล่นเครื่องบินน้ำมันอยู่ คงไม่ยุ่งยากอะไร เพราะปรกติจะมีรางถ่านที่ใช้กับภาครับอยู่แล้ว สามารถนำมาเป็นแหล่งจ่ายไฟให้กับตัวทดสอบได้เลย แต่สำหรับนักบินไฟฟ้าอาจจะใช้สปีดเป็นตัวจ่ายไฟ เหมือนกับตอนเล่นเครื่องบินที่ใช้สปีดจ่ายไฟให้ภาครับ ก็สามารถทำได้เช่นกัน แต่ทั้งนี้ควรระวังว่าช่องที่ต่อสปีดนั้น อาจจะมีสัญญาณทดสอบออกมาด้วย แล้วอาจจะทำให้สปีดทำงานได้ เว้นแต่เมื่อต้องการทดสอบสปีด สามารถทำการทดสอบได้เลย เพราะสปีดจะเป็นผู้จ่ายไฟให้กับตัวทดสอบเอง โดยไม่ต้องหาแหล่งจ่ายไฟที่อื่นมาให้อีก ที่กล่าวมานี้เป็นตัวทดสอบแบบพื้นๆ แต่ในแบบที่เป็นไมโครคอนโทรเลอร์ ยังมีลูกเล่นอื่นๆ อีก ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้งาน เช่น มีปุ่มกดกึ่งกลางหรือ center หมายถึงเมื่อกดปุ่มดังกล่าวแล้ว จะทำให้ตัวทดสอบส่งสัญญาณที่กึ่งกลางหรือ 1.5 msec ออกมา ทำให้เกิดความสะดวกในกรณีที่ต้องการปรับจุดกึ่งกลางของเซอร์โว รวมทั้งอาจจะมีปุ่มต่ำสุด (1.0 msec) สูงสุด (2.0 mesec) ให้ด้วย ในตัวทดสอบบางรุ่น อาจจะมีการทำงานแบบซ้ำๆ กลับไปกลับมาได้ เช่น ส่งสัญญาณทดสอบระหว่าง 1.0 กับ 2.0 msec ต่อเนื่อง เพื่อดูว่าเซอร์โวทำงานเป็นอย่างไร แทนที่เราจะต้องคอยมานั่งหมุนโวลุ่มกลับไปกลับมา นอกจากนี้ในบางรุ่น อาจจะสามารถปรับความเร็วช้าในการกวาดสัญญาณได้อีกด้วย เช่นว่าต้องการให้ปรับสัญญาณ 1.0 ถึง 2.0 msec ภายในเวลาเท่าไหร่ ทั้งนี้เพื่อทดสอบความไว ของเซอร์โวได้ด้วย

ข้อดีของการใช้ตัวทดสอบเซอร์โว คือ เพิ่มความสะดวกสบายให้กับเรา โดยไม่ต้องคอยมานั่งเตรียมวิทยุสำหรับทดสอบทุกครั้งไป นอกจากนี้ การที่ใช้ตัวทดสอบเซอร์โว ยังช่วยให้ตรวจสอบปัญหาต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ว่าปัญหามาจากไหน เช่น เมื่อมีอาการผิดปรกติว่าอุปกรณ์บางตัวไม่ทำงาน เช่น เซอร์โวบางช่องไม่ขยับ เราสามารถถอดเซอร์โวตัวนั้นมาทดสอบกับตัวทดสอบได้เลย ทำให้ทราบได้ทันทีว่าเป็นปัญหาจากตัวเซอร์โวเอง หรือจากภาครับกันแน่ อีกจุดหนึ่งที่เป็นประโยชน์คือ ตัวทดสอบเซอร์โว ไม่ต้องใช้ภาครับภาคส่ง ทำให้สามารถทดสอบการทำงานของสปีด/เซอร์โวที่สนามได้ทันที โดยไม่ต้องเกรงหรือกลัวว่าจะส่งสัญญาณออกไปกวนวิทยุสมาชิกอื่นๆ ที่กำลังเล่นกันอยู่

หลังจากเห็นประโยชน์ของตัวทดสอบเซอร์โวแล้ว ท้ายบทความนี้ เลยขอเสนอวงจรสำหรับทำตัวทดสอบเซอร์โวแบบง่ายๆ ให้ใช้กัน มีราคาไม่แพง อุปกรณ์สามารถหาได้ตามร้านอิเล็คทรอนิคส์ทั่วไป โดยใช้ไอซี 555 กับโวลุ่ม ตัวต้านทาน ตัวเก็บประจุ และแผ่น PCB เอนกประสงค์ แค่นี้ก็สามารถทำตัวทดสอบเซอร์โวไว้ใช้งานได้แล้วครับ

http://www.uoguelph.ca/~antoon/gadgets/gadgets.htm